Bloedverlies of miskraam

Bloedverlies tijdens de eerste 16 weken van de zwangerschap komt voor bij 1 op de 5 vrouwen. Het zien van bloedverlies is natuurlijk enorm schrikken, maar gelukkig wil het niet per definitie zeggen dat het ‘mis’ is. 50% van de vrouwen met bloedverlies krijgt daadwerkelijk een miskraam.

Wij kunnen je begeleiden bij het doormaken van een miskraam. Wanneer de miskraam niet spontaan op gang komt of wanneer er sprake is van een incomplete miskraam zullen we je doorverwijzen naar de gynaecoloog.

Miskraam
We spreken over een miskraam bij het verlies van een niet levensvatbare vrucht in de eerste 16 weken van de zwangerschap. Een miskraam komt voor bij 1 op de 10 vrouwen (10%). Bij 95% is er een ‘fout’ opgetreden tijdens de bevruchting van de eicel met de zaadcel en lost de natuur dit op door het vruchtje af te stoten. Bij 5% wordt een miskraam veroorzaakt door een niet goed verlopen innesteling, een infectie, een afwijkende baarmoedervorm, een vleesboom of een onbekende oorzaak. Een miskraam kun je niet zelf veroorzaken door bijvoorbeeld geslachtsgemeenschap of zwaar lichamelijke inspanning.

Verschijnselen
De symptomen van een miskraam zijn helder rood bloedverlies in combinatie met (krampende) buikpijn. De bloeding kan binnen enkele uren of dagen toenemen en kortdurend hevig zijn. Het gaat vaak gepaard met menstruatieachtige of weeënachtige pijn. Na het verliezen van het vruchtje neemt het bloedverlies en de pijn vaak snel af.
Het kan ook zijn dat je helemaal niet merkt dat de zwangerschap niet goed zit. Wij zien dan op de echo dat het vruchtje een stuk kleiner is dan verwacht of nemen waar dat er geen hartactie te zien is. Indien het vruchtje kleiner is dan 7 weken zullen we 2 echo’s moeten maken met een tussenpozen van 10-14 dagen om er zeker van te zijn dat het gaat om een miskraam en niet om een termijndiscussie waarbij de vrouw minder ver zwanger blijkt te zijn.
Zwangerschapsverschijnselen zeggen helaas niets over het intact zijn van de zwangerschap. Indien er sprake is van een niet levend vruchtje kun je je nog steeds hartstikke zwanger voelen. Een test doen heeft dan ook geen meerwaarde aangezien er zwangerschapshormoon in je lichaam aanwezig blijft totdat de vruchtzak volledig is uitgestoten.

Diagnose
Om een miskraam vast te kunnen stellen is echoscopisch onderzoek nodig. Dit kan vanaf zes en een halve week zwangerschap. Vóór dit termijn is er nog geen kloppend hartje zichtbaar op de echo en zal er afgewacht moeten worden. Wij zijn bevoegd en bekwaam om deze echo’s zelf uit te voeren.

Een miskraam, wat nu?
Als er sprake is van een miskraam waarbij het vruchtje nog niet is afgestoten zijn er twee opties: afwachten of via de gynaecoloog het vruchtje af laten komen door middel van medicijnen of een operatie (curettage).

Afwachten

Veel vrouwen kiezen ervoor 1 tot 2 weken af te wachten. Bij de meeste miskramen wordt het vruchtje binnen 2 weken na het starten van het bloedverlies afgestoten. Vrouwen die de miskraam op natuurlijke wijze laten verlopen, kunnen de gebeurtenis vaak beter verwerken. Het verdriet kan thuis en op eigen wijze beleefd worden. Helaas komt het wel eens voor dat het vruchtje niet of gedeeltelijk afkomt, waardoor er alsnog een curettage gepland moet worden.

Tabletten Misoprostol (Cytotec)

Een mogelijkheid om de miskraam op te wekken is met prostaglandine-tabletten (Misoprostol, ook wel Cytotec genoemd). Deze hormoonhoudende tabletten zorgen ervoor dat de baarmoeder samen gaat trekken, waardoor er een weeënachtige pijn ontstaat. De tabletten worden voorgeschreven door de gynaecoloog en moeten vaginaal ingebracht worden. Bij circa 90% werken de tabletten effectief en komt de miskraam binnen 24 uur op gang. Bij ongeveer 10% hebben de tabletten geen effect, waardoor de behandeling kan worden herhaald. In enkele gevallen is alsnog een curettage noodzakelijk.

Curettage

Sommige vrouwen vinden het moeilijk te moeten wachten totdat de miskraam spontaan op gang komt en geven er daarom de voorkeur aan direct een curettage te plannen. Soms is dit ook vanuit medisch oogpunt noodzakelijk (bijvoorbeeld bij te ruim bloedverlies). Bij een curettage wordt de baarmoeder leeggezogen met een dun slangetje, of met een klein schrapertje schoongemaakt. Je krijgt hierbij een roesje zodat je niet bij kennis bent tijdens de ingreep. Als alles normaal verloopt, mag je in principe dezelfde dag weer naar huis.

Wanneer contact opnemen?
Neem direct contact met ons op indien je onderstaande punten herkent:

  • Bloedverlies dat zo hevig is dat binnen 30 minuten een groot verband doordrenkt is
  • Bloedverlies met verlies van vele stolsels achter elkaar
  • Sterretjes zien of flauwvallen
  • Koorts (38˚C of hoger)
  • Constante hevige pijn die niet afneemt
  • Aanhoudend bloedverlies >10 dagen na het verliezen van het vruchtje
  • Bij ongerustheid en/of vragen

Adviezen
De volgende zaken worden afgeraden zo lang er sprake is van bloedverlies:

  • Gebruik van tampons
  • In bad gaan of zwemmen
  • Geslachtsgemeenschap

Lichamelijk herstel
Het lichamelijke herstel na een miskraam gaat over het algemeen vlot. Binnen één tot twee weken na een miskraam stopt het bloedverlies en zal je lichaam je cyclus weer gaan oppakken. Ongeveer vier tot acht weken na een miskraam zal je weer ongesteld worden. De eerste menstruatie na een miskraam kan wel iets heftiger zijn dan je gewend bent. Lichamelijk zou je meteen weer zwanger mogen worden, maar de vraag is of je daar emotioneel gezien al aan toe bent.

Emotioneel herstel
Een miskraam heeft vaak meer impact dan je vooraf kunt bedenken. Het brengt een abrupt einde aan je fantasieën en ideeën over jullie verwachtte kindje. Hoe pril de zwangerschap ook was, het is een groot verlies wat verwerkt zal moeten worden. Vooral de eerste weken kan dit verdriet intens zijn. Er kunnen ook andere gevoelens bestaan zoals; schuld, ongeloof, boosheid, leegte, een gevoel van falen van je eigen lichaam of jaloezie naar andere zwangere vrouwen. Deze gevoelens zijn heel begrijpelijk, neem daarom de tijd om ze te verwerken en probeer er over te praten met iemand die je vertrouwt.
Iedereen verwerkt een miskraam op zijn eigen manier. Dit verschil in verwerking kan een druk op je relatie veroorzaken. Voor de vrouw is het door moeten maken van een miskraam vaak erg intens, aangezien zij vele lichamelijke veranderingen heeft doorstaan en de hormonen door haar lichaam gieren. Probeer samen over jullie gevoelens te praten en elkaar de ruimte en tijd te geven om het verlies te verwerken.
Wanneer andere kinderen uit het gezin wisten dat jullie zwanger waren, is het meestal goed om op een eenvoudige manier over de miskraam te praten.
Te allen tijde kun je contact met ons opnemen om je verhaal kwijt te kunnen of nog wat vragen te stellen. Ook kan steun worden gezocht bij andere mensen die hetzelfde hebben meegemaakt.

Meer informatie

Boeken

  • Cuisinier, H. Janssen H: “Met lege handen”. Van Holkema en Warendorf, 3e druk 2000. ISBN 9026966997
  • van Buren, W. Braam: “Als je zwangerschap misloopt”. De Kern, Baarn, 6e druk 1999. ISBN 9032506749
  • Spitz,M..Keirse en A. Vandermeulen: “Tussen iets en niets, omgaan met het verlies van een prille zwangerschap”. Lannoo Tielt, 1998. ISBN 9020934449